Ngành Lâm nghiệp Việt Nam – Những mốc son lịch sử

Ngày: 24/06/2016

Trước ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước năm 1975, ngành Lâm nghiệp nước ta có ba cơ quan quản lý trực thuộc khác nhau: Tổng cục Lâm nghiệp ở Hà Nội, là cơ quan trực thuộc Nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa; Ban Lâm nghiệp Trung Trung Bộ ở thành phố Đà Nẵng, trực thuộc Ủy ban nhân dân cách mạng Trung Trung Bộ; Tổng cục Lâm nghiệp miền Nam tại Sài Gòn, trực thuộc Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam(1)

Sau giải phòng miền Nam, cùng với việc thành lập Chính phủ thống nhất năm 1976, nhu cầu hợp nhất các tổ chức quản lý lâm nghiệp để hình thành cơ quan cấp Trung ương đủ mạnh trở nên cấp thiết. Từ ngày 24 tháng 6 đến ngày 03 tháng 7 năm 1976, kỳ họp thứ nhất Quốc hội nước Việt Nam thống nhất (Khóa IV) đã phê duyệt thành phần Hội đồng Chính phủ, trong Hội đồng Chính phủ có Bộ Lâm nghiệp. Toàn bộ cơ cấu tổ chức của Tổng cục Lâm nghiệp ở Hà Nội,  Ban Lâm nghiệp Trung Trung Bộ và Tổng cục Lâm nghiệp miền Nam đều đặt dưới sự quản lý thống nhất của Bộ Lâm nghiệp. Ông Hoàng Văn Kiều được cử làm Bộ trưởng Bộ Lâm nghiệp (2)

Khi thành lập Bộ, tổ chức bộ máy ban đầu của Bộ gồm có: Văn phòng; Ban Thanh tra; các vụ (Vụ Tổ chức và quản lý kinh tế, Vụ Cán bộ và đào tạo, Vụ Lao động và tiền lương, Vụ Kế hoạch, Vụ Tài vụ, Vụ Khoa học kỹ thuật, Vụ Sản xuất); các Cục (Cục Trồng rừng, Cục Khai thác, vận chuyển và phân phối lâm sản, Cục Chế biến lâm sản, Cục Cơ khí vật tư, Cục Kiến thiết cơ bản, Cục Kiểm lâm nhân dân)…Trong giai đoạn từ 1976 đến 1986 tổ chức bộ máy của Bộ Lâm nghiệp tiếp tục được kiện toàn(3)

          Ngày 30 tháng 9 năm 1992, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa IX đã thông qua cơ cấu của Chính phủ. Ngày 16 tháng 12 năm 1992, Quốc hội có nghị quyết (không số), phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nghiệm ông Nguyễn Quang Hà giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Lâm nghiệp. Ông Nguyễn Quang Hà giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Lâm nghiệp cho đến năm 1995, khi Bộ Lâm nghiệp hợp nhất với Bộ Nông nghiệp và Công nghiệp thực phẩm, Bộ Thủy lợi để thành lập Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (4)

Từ khi thành lập Bộ Lâm nghiệp năm 1976 đến khi hợp nhất với các bộ để thành lập Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn năm 1995. Quá trình củng cố kiện toàn tổ chức của Tổng cục Lâm nghiệp trước năm 1976, sau đó là Bộ Lâm nghiệp từ năm 1976 đến 1995 gắn chặt chẽ với những thành tựu phát triển Lâm nghiệp, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ cơ bản là khai thác, bảo vệ, trồng rừng, chế biến gỗ và lâm sản phục vụ nhu cầu của nền kinh tế quốc dân và xuất khẩu (5)

Theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngày 22/10/2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 59/2014/QĐ-Ttg quy định chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Lâm nghiệp. Theo đó, Tổng cục Lâm nghiệp là tổ chức thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về lâm nghiệp và bảo tồn hệ sinh thái rừng trong phạm vi cả nước; tổ chức thực hiện các hoạt động dịch vụ công về lâm nghiệp và bảo tồn hệ sinh thái rừng theo quy định của pháp luật. Tổng cục Lâm nghiệp có tư cách pháp nhân, có con dấu hình Quốc huy, có tài khoản riêng, kinh phí hoạt động do ngân sách nhà nước cấp. Trụ sở của Tổng cục Lâm nghiệp đặt tại Hà Nội (6)

Để động viên toàn dân, cán bộ công nhân viên và người lao động lâm nghiệp; các cơ quan trường học và lực lượng vũ trang … phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, thực hiện tốt lời dạy thiêng liêng của Chủ tịch      Hồ Chí Minh ngày 28 tháng 11 năm 1959 về Tết trồng cây và công tác lâm nghiệp, Thủ tưởng chính phủ đã có Quyết định số 380-TTg ngày 28 tháng 6 năm 1995, cho phép hàng năm, bắt đầu từ năm 1995, lấy ngày 28 tháng 11 hàng năm là ngày Lâm nghiệp Việt Nam(7)./.

                                                                                                                                                                             Nguyễn Văn Lợi

Tài liệu tham khảo:

(1) 70 năm Nông nghiệp Việt Nam, NXB Lao động, 2015 (tr 308)

(2) 70 năm Nông nghiệp Việt Nam, NXB Lao động, 2015 (tr 309)

(3) 70 năm Nông nghiệp Việt Nam, NXB Lao động, 2015 (tr 310)

(4) 70 năm Nông nghiệp Việt Nam, NXB Lao động, 2015 (tr 448 – 449)

(5) 70 năm Nông nghiệp Việt Nam, NXB Lao động, 2015 (tr 453)

(6) Quyết định số 59/2014/QĐ-Ttg, ngày 22/1/2014 của Thủ tưởng Chính phủ về việc quy định chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Lâm nghiệp (Tr 01)

(7) Quyết định số 380-TTg, ngày 28 tháng 6 năm 1995 của Thủ tường chính phủ về việc tổ chức ngày Lâm nghiệp Việt Nam ngày 28 tháng 11 hàng năm.